Berlijn: Maandag, cultuurdag

Natuurlijk vallen rommelmarkten, winkels en restaurantjes ook onder 'cultuur', maar we wilden toch ook nog wat andere culturele dingen zien. Maandag werd daarom bestempeld als 'cultuurdag'. 's Ochtends gingen we naar het fotografiemuseum, wat nogal tegenviel. Een paar zalen met het werk van Helmut Newton - dat in zijn tijd ongetwijfeld erg vernieuwend was - is toch teveel van het goede om nog erg interessant te blijven.

's Middags wandelden we over Unter den Linden, onder de Brandenburger Tor door, langs de Reichstag, het Joods Monument en een lang stuk Berlijnse Muur.
Dit stuk van de Berlijnse Muur is over de lengte van een kilometer door kunstenaars beschilderd. Er zijn schilderingen die verwijzen naar gevangenschap, een gedetailleerde afbeelding van een kus tussen de vroegere Sovjet-chef en zijn Oost-Duitse tegenhanger en heel veel abstracte tekeningen waarvan ik de, ongetwijfeld diepere, betekenis niet kon afleiden.

Het mooiste van die dag was het Joods Monument. In eerste instantie zie je de grijze blokken wel, maar tot je er in loopt, besef je de omvang eigenlijk niet. De grond golft, terwijl de blokken steeds hoger worden. In het midden zie je aan de zijkanten nog vaag de mensen lopen, maar ze lijken ver weg. Boven je de blauwe hemel, verleidend, maar onbereikbaar.

We besloten dat het niet respectloos was om het leven te vieren, dus er werd gelachen. Zigzaggend renden we achter elkaar aan en ik bedacht me hoe mooi het was om hier te zijn. En dat het gek is, dat je op zo'n plek die herinnert aan verschrikkelijke tijden zo gelukkig kunt zijn. Niet ondanks, maar juist daarom misschien.

Berlijn: Mauerpark

Iedere zondag is er een grote rommelmarkt in het Mauerpark. Naast de gebruikelijke oude troep en de nieuwe prutjes, zijn er heel veel kraampjes vol mooie dingen. Vintage kleren, hoeden, brillen. Oude wereldkaarten, globes met een lampje erin. Eenzame lepels en drankglazen met een goudkleurig randje.

Om de paar meter is er de mogelijkheid iets te eten of te drinken. Nog voor we binnen zijn, kopen we een glas verse sinaasappelsap. Daarna volgt een iced latte naast de barbecue vol vis. Een pannenkoek met spinazie en kaas. Pruimentaart. Heel veel bakken vol vegetarisch eten dat ik helaas niet allemaal kan proeven. Een kraam met wel twintig soorten kwark.

We passen veel, leggen nog veel meer weer opzij, bladeren door oude fotoboeken en bedenken de verhalen achter de man en vrouw die op al die foto's te zien zijn. Wie laat dat soort dingen achter? Zoveel herinneringen liggen daar, te koop voor nog geen euro.

Wanneer onze voeten pijn doen, rusten we uit op het grasveld. Aan de ene kant de markt met al zijn mensen en geuren, aan de andere kant een open karaokeshow. Een presentator, een microfoon en wie wil, mag zingen. Het publiek zit tegen de heuvel op en applaudisseert alsof het bij een rockconcert is - hoe vals er soms ook gezongen wordt. Mensen lachen, zingen mee. Om ons heen zijn stelletjes aan het picknicken, een oude man speelt jeux de boules met een klein, blond jongetje. Een paar meter verderop ligt een zwerver onder een struik te slapen.

"Dit is het zomergevoel," zeg ik. Het lijkt alsof er buiten dit park niets is. Dit is waar het om draait vandaag, hier gebeurt het, in het lome, ontspannen tempo dat de zomer zo eigen is. Ik kan me even geen zorgen bedenken en iedereen om me heen lijkt het met me eens te zijn.

Als we weggaan, zie ik dat de zwerver wakker is geworden. Met haar armen in de lucht zingt ze mee met de muziek.

Berlijn: Shakespeare & Sons

We lopen langzaam door de straten van Prenzlauer Berg. Zij en ik gearmd, hij achter ons druk in de weer met de kaart. We hebben geen doel, maar het is leuk onze wegen te volgen op al die lijnen en strepen op papier. We kijken de etalages in, tellen heel veel plekken waar we koffie kunnen drinken en herinneren elkaar er steeds opnieuw aan: Hier lopen we dan, op zaterdagmiddag. In Berlijn.

Ineens valt mijn oog op een groot openslaand raam met daarachter een paar gekleurde kaften. Op precies hetzelfde moment buigen we af, lopen het trappetje op en staan ineens in een winkel gevuld met zonlicht en Engelse boeken. Een half uur heb ik nodig om de eerste kasten te doorzoeken - ik wil alleen maar alles.
Vriendje heeft inmiddels ook de rest van de winkel onderzocht en komt terug met nieuws. Er is nog een ruimte. Met nog meer boeken. Tweedehands boeken. Heel veel goedkope boeken die vragen om een tweede thuis en het liefst adopteer ik ze allemaal. Shakespeare, Homerus, Kafka, Tolstoy, Joyce, Ayn  Rand, Sylvia Plath en nog zoveel meer - jullie mogen allemaal wel met me mee. We giechelen, slaken gilletjes (ja, echt) en weten niet meer waar te beginnen. We snuiven de geur van papier en inkt op en ik lach om de aantekeningen die in sommige boeken staan. Tweedehands boeken dragen nog meer verhalen in zich.

Een uur later lopen we naar buiten, 3 papieren tassen vol. Het is ongetwijfeld niet slim om aan het begin van de dag zo'n lading boeken te kopen, maar we dragen ze de hele dag zonder zeuren mee. Berlijn kan nu al niet meer stuk.